บทสุดท้ายของสงครามการค้าอเมริกา - จีน คือวิน - วิน


บทสุดท้ายของสงครามการค้าอเมริกา - จีน คือวิน - วิน


โดย : มงคล วัชรางค์กุล

.ส.พ. The Wall Street Journal และ น.ส.พ. The New York Times ฉบับวันศุกร์ที่ 13 ธันวาคม 2019 ลงข่าวตรงกันว่า

เมื่อเช้าวันพฤหัสบดี ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ Tweet ข้อความว่า 

กำลังใกล้เข้ามาอย่างมาก ที่จะได้ข้อตกลงอันใหญ่กับจีน

พวกเขา (จีน) ต้องการมัน และเรา (อเมริกา) ก็ต้องการเช่นกัน“        

ประธานาธิบดีทรัมป์เห็นด้วยที่จะกำหนดขอบเขตข้อตกลงการค้ากับปักกิ่งด้วยการย้อนกลับลดอัตราภาษีและยกเลิกข้อกำหนดภาษีสินค้าจีนที่จะมีผลบังคับใช้วันอาทิตย์ที่ 15 ธ.ค.นี้

ทั้งนี้ ข้อตกลงนี้เป็นส่วนที่จะส่งเสริมให้จีนซื้อสินค้าเกษตรของอเมริกาและให้การผ่อนปรนเรื่องภาษีในลักษณะที่คล้ายคลึงกัน

ประธานาธิบดีทรัมป์ได้พบกับนักเศรษฐศาสตร์ชั้นยอดและที่ปรึษาด้านการค้ากี่ยวกับข้อตกลงนี้เป็นเวลาหนึ่งชั่วโมงเมื่อวันพฤหัสบดี 12 ธันวาคม และผู้บริหารระดับสูงได้ถูกเรียกมาตรวจสอบหัวข้อของข้อตกลงนี้ แหล่งข่าวบอก

Michael Pillsbury ที่ปรึกษาประธานาธิบดีบอกว่า เขาได้คุยกับประธานาธิบดีทรัมป์ที่บอกว่า ข้อตกลงได้เรียกร้องให้จีนซื้อสินค้าเกษตรอเมริกา 50 พันล้านดอลาร์ในปี 2020 รวมทั้งสินค้าด้านพลังงานและสินค้าอื่นๆ แลกเปลี่ยนกับที่อเมริกาจะลดหย่อนอัตราภาษีสินค้านำเข้าจากจีนซึ่งเก็บอยู่ในอัตราจาก 15% ถึง 25%

น.ส.พ. The Wall Street Journal รายงานในช่วงเช้าวันพฤหัสบดีว่า ฝ่ายอเมริกาได้เสนอเฉือนอัตราภาษีลงครึ่งหนึ่งของยอดสินค้าจีนคร่าวๆราว 360 พันล้านดอลลาร์ หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งคือยกเลิกอัคราภาษีสินค้า 156 พันล้านดอลลาร์ที่ทรัมป์เคยกำหนดให้มีผลในวันอาทิตย์ที่ 15 ธ.ค.นี้

ข้อเสนอนี้ได้ส่งถึงปักกิ่งตั้งแต่เมื่อห้าวันที่แล้ว

ถ้าหากปักกิ่งไม่ซื้อสินค้าตามข้อตกลง ข้อกำหนดเรื่องอัตราภาษีก็จะถูกนำมาใช้ใหม่ ผู้เชี่ยวชาญการค้าเรียกวิธีการนี้ว่า “Snapback provision “บทบัญญัติการย้อนกลับ

ถีงแม้ว่าตัวประธานาธิบดีจะไม่ได้ใช้คำนี้

ประธานาธิบดีทรัมป์ยังระบุว่า ในข้อตกลงนี้ได้รวมไว้ซึ่งการปรับปรุงการปกป้องทรัพย์สินทางปัญญา, การเปิดตลาดการเงินจีน (Chinese financial - services market), การป้องกันการปรับลดค่าของเงิน (currency manipulation) มาเป็นอาวุธทางการค้า

ข้อตกลงเหล่านี้จะระบุไว้ในสัญญาฉบับที่สอง ซึ่งอาจเป็นการต่อสู้ในปัญหาที่ใหญ่ขึ้น รวมถึงการบังคับการแอบถ่ายทอดเทคโนโลยี, การให้ความช่วยเหลือ รวมทั้งอุปนิสัยการปฏิบัติของบริษัทจีน

อย่างไรก็ตาม สถานฑูตจีนไม่ได้ให้ความเห็นต่อข้อเสนอนี้

ข้อตกลงทางการค้า ( The limited trade pact ) ได้ช่วยฟื้นฟูการส่งออกสินค้าเกษตรของอเมริกาไปจีน ซึ่งการส่งออกนี้ได้ล่มสลายมาหนึ่งปีครึ่งแล้ว หลังจากจีนได้โต้ตอบการขึ้นอัตราภาษีด้วยการลดการนำเข้าสินค้าเกษตรจากอเมริกา

สินค้าเกษตรอเมริกาส่งออกไปจีนได้ลดลงจากปีละ 25 พันล้านดอลลาร์ เมื่อหลายปีก่อน ลงมาเหลือแค่ปีละ 7 พันล้าน ในเวลา 12 เดือนคิดถึงเดือน พ.ค. ข้อมูลจากกระทรวงพาณิชย์

สินค้าเกษตรอเมริกาส่งออกไปจีนเริ่มกระเตื้องขึ้นเมื่อไม่กี่เดือนมานี้ เมื่อทั้งสองฝ่ายเริ่มพักรบการทำสงครามการค้า แต่ก็ยังต่ำกว่า 60% ก่อนการทำสงครามการค้า

ประธานาธิบดีทรัมป์เปิดเผยว่า เมื่อสองเดือนที่แล้วทั้งสองประเทศได้บรรลุกรอบของข้อตกลงเพื่อยุติสงครามการค้า และมีการต่อรองกันในรายละเอียดที่จะระบุในสัญญาที่จะมีผลในภายภาคหน้า

การสรุปข้อสัญญาลงตัวเมื่อวันพฤหัสบดี ไม่กี่วันก่อนที่ข้อกำหนดอัตราภาษีใหม่ของไอโพน, ตุ๊กตา, และสินค้าอื่นจะมีผลบังคับใช้

กลุ่มธุรกิจการค้าต้อนรับความก้าวหน้าของข้อตกลงการค้านี้ว่า คือการผ่อนคลาย เพราะทั้งผู้นำเข้า พ่อค้าช่วงและบริษัทอเมริกันต่างกังวลกับอัตราภาษีที่เพิ่มขึ้นว่า จะมีผลทำให้ราคาสินค้าเพิ่มขึ้น หรือทำให้ต้องหั่นยอดขายน้อยลง

เรายินดีต้อนรับข่าวที่ว่า สัญญาการค้าอเมริกาจีน วาระแรกใกล้ตกลงกันได้แล้ว

Myron Brilliant รองประธานคณะกรรมการและหัวหน้าฝ่ายกิจการต่างประเทศ สภาหอการค้าแห่งสหรัฐอเมริกากล่าว 

“สิ่งนี้จะนำมาซึ่งความมั่นคงในสัมพันธ์ภาพของอเมริกา - จีน แต่ต้องระวังไม่ให้มีข้อผิดพลาดเกิดขึ้น ยังมีเรื่องที่ต้องทำและปัญหาที่ต้องแก้ไขอีกมาก“

นักธุรกิจในอเมริกาส่วนมากยังไม่เชื่อว่า การถกเถียงข้อตกลงการค้าใน phase สอง, phase สาม จะบรรลุผล

ช่วงสองสามเดือนมานี้ อเมริกาเก็บภาษีสินค้าจีนได้เดือนละ 5 พันล้านดอลลาร์ จากอัตราพิกัดภาษีสินค้าจีน ซึ่งผู้นำเข้าอเมริกันเป็นผู้จ่าย

ถ้าข้อตกลงการค้าจะตัดอัตราภาษีลดลงครึ่งหนึ่ง บริษัทอเมริกันจะประหยัดเงินจ่ายค่าภาษีเดือนละ 2.5 พันล้าน หรือลดค่าภาษีได้ปีละ 30 พันล้านดอลลาร์

Gregory Daco หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์อเมริกันที่สำนัก Oxford Economic คำนวณว่าการลดอัตราภาษีสินค้าจีนลงครึ่งหนึ่ง จะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจอเมริกาเติบโตขึ้น 0.2 % ในปีหน้า 

แต่ก็เตือนว่า ความไม่แน่นอนอาจทำให้สิ่งนี้มีผลช้า

“ข้อสำคัญคือ เราไม่สามารถจะดึงผลเสียหายของสงครามการค้าสองปีกลับคืนมาได้ หรืองดเมฆหมอกแห่งความไม่แน่นอนที่จะดำเนินต่อไป ซึ่งจะยับยั้งการทำธุรกิจและการบริโภคในปี 2020“ Daco กล่าว

นักเศรษฐศาสตร์ส่วนใหญ่ประมาณการว่า การเพิ่มอัตราภาษีสินค้าจีนทำให้เศรษฐกิจอเมริกาเติบโตช้าลง 2% ในไตรมาสที่ผ่านมา เมื่อเทียบกับการเติบโต 3% ในปีที่แล้ว

สถาบัน The International Monetary Fund ได้ประมาณการว่า การเพิ่มอัตราภาษีสินค้าจีน ทำให้เศรษฐกิจอเมริกาเติบโตลดลง 0.6% 

และเช่นกันที่มีผลแหลมคมกว่าในฝั่งจีนที่ทำให้ประมาณการว่าเศรษฐกิจจีนหดตัวลงถึง 2%

ในฐานะที่ผมพำนักอยู่ในอเมริกา ต้องยอมรับว่าสินค้าอุปโภคและบริโภคส่วนใหญ่ในประเทศนี้ มากถึงกว่า 90% ล้วนนำเข้าจากจีน

ดังนั้นการขึ้นอัตราภาษีสินค้าจีนไม่ว่าจะกี่เปอร์เซ็นต์ ผู้ที่ต้องจ่ายภาษีเพิ่มคือ บริษัทอเมริกันผู้นำเข้า

และท้ายที่สุด อัตราภาษีที่เพิ่มขึ้นนั้นก็มาบวกในราคาสินค้า 

คนจ่ายภาษีสินค้าจีนที่เพิ่มขึ้นคนสุดท้ายก็คือ ผู้บริโภคอเมริกัน

ผลร้ายสุดท้ายคือการเพิ่มอัตราภาษีสินค้าจีนทำให้เศรษฐกิจอเมริกาเติบโตลดลง 0.6%

ในขณะเดียวกัน การลดภาษีสินค้าจีนลงครึ่งหนี่งจะกระตุ้นเศรษฐกิจอเมริกาให้เติบโต 0.2% ในปี 2020

ผลิตผลทางเกษรของอเมริกาเริ่มตกต่ำลงตั้งแต่ปี 2014 จนเกษตรกรหลายรายอยู่ในภาวะ Bankrupt และมาย่ำแย่หนักเมื่อเกิดสงครามการค้ากับจีนในปี 2018

ตัวอย่างเช่นถั่วเหลืองเคยส่งออกให้จีน 14 พันล้านดอลลาร์ ในปี 2016 ได้ลดลงเหลือส่งออกให้จีนแค่ 3.1 พันล้านดอลลาร์ ในปี 2018

น.ส.พ. Reading Eagle ฉบับ November 29, 2019 รายงานว่าความยากลำบากของเกษตรกรอเมริกันเลวร้านถึงขั้นประธานาธิบดีทรัมป์ต้องนำกฏหมาย Aid to farmers ที่ออกตั้งแต่ปี 1940 ยังไม่เคยมีประธานาธิบดีคนไหนนำออกใช้ แต่ทรัมป์ต้องนำเสนอผ่านสภาคองเกรส อย่างเร่งด่วน อนุมัติเงินช่วยเหลือเกษตรกร 2 พันล้านดอลลาร์ ส่งถึงเกษตรรายย่อยตั้งแต่รายละ 2 ดอลลาร์ จนถึงบริษัทอุตสาหกรรมเกษตรจ่ายรายละกว่า 1 ล้านดอลลาร์ จ่ายเงินต้นปี 2020                                                                   

ในสัญญา Phase 1 นี้สิ่งที่อเมริกาได้มากกว่าเดิมคือข้อแลกเปลี่ยนที่จีนจะซื้อสินค้าเกษตรอเมริกาเพิ่มขึ้นเป็น 50 พันล้านดอลลาร์ จากเดิมที่เคยซื้อแค่ ปีละ 40 พันล้านดอลลาร์

นี่คือสิ่งที่ประธานาธิบดีทรัมป์ได้ไปเต็มๆ เพราะเกษตรกรอเมริกันจะแฮปปี้ที่ขายสินค้าเกษตรให้จีนได้เพิ่มขึ้น ฐานเสียงเกษตรกรของทรัมป์ในรัฐทาง Midwest และ Great Plains ไม่แปรเปลี่ยนไปให้คนอี่น ใครก็มาแข่งโค่นทรัมป์ไม่ได้ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีสมัยหน้าปลายปี 2020

ในอีกมุมหนึ่ง การที่อเมริกายอมลดภาษีสินค้าจีน ทำให้จีนยังยืนหยัดครองตลาดอเมริกาที่มีเศรษฐกิจดี มีกำลังซื้อสูงส่งต่อไป 

จีนจึงขายสินค้าให้อเมริกาได้มากขึ้น ร่ำรวยขึ้น

ทั้งหมดของสงครามการค้าอเมริกา - จีน คือการเจรจาต่อรองปกป้องและแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ซึ่งกันและกัน เท่านั้น

สงครามการค้าอเมริกา - จีน ยุติด้วยผล วิน - วิน...